Ali YETGİN

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye'nin üye; Macaristan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Türkmenistan'ın gözlemci statüsünde yer aldığı Türk devletlerinden oluşan bir uluslararası kuruluştur. Genel amacı, Türk dilleri konuşan devletler arasında kapsamlı iş birliğini teşvik etmek olan bir hükûmetlerarası kuruluştur.

Eylül 2022'de Türk Dil Bayramı'nın 90. yıl dönümü sebebiyle Türk Devletleri Teşkilatı, Türk dünyasının ortak alfabesi için teşkilat bünyesinde "Ortak Alfabe Komisyonu" kurulmasına karar vermsti. Türk devletlerinden katılan çeşitli bilim insanları, kendi ülkelerinde kullanılan alfabeler ve tarihi süreçler hakkında bilgi vererek, ortak alfabeye geçiş süreçlerinin hızlandırılması ve uygulamanın yaygınlaştırılması gerektiği vurgulanmıstı. İlk toplantı, Kazakistan'ın başkenti Asta¬na'da 28-29 Mayıs 2023 tarihlerinde yapılmıstı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kazakistan'da işaret ettiği ortak Türkçe alfabe konusunda ciddi yol kat edildi. Türkçe Latin alfabesinin temel alındığı çalışmada, diğer Türk devletlerinin ses özelliklerine göre eklemeler üzerinde durulduğu öğrenilirken, yakın zamanda dil birliği hayali gerçeğe dönüşecek.
Türk devletlerinin birlikte hareket edebilmesi ve Türk birliğinin sağlanabilmesi için Türkçe dil birliğinin oluşturulması ve ortak bir Türkçenin ortak bir alfabenin oluşturulması gerekliliği tarihsel, kültürel ve bilimsel açılardan ele alınmalıdır.

Türk dilleri, tarih boyunca farklı coğrafyalarda ve kültürlerde kullanılmış ve farklı lehçe ve ağızlarla gelişmiştir. Bu durum, Türk devletleri arasında iletişimde ve işbirliğinde zorluklar yaratmaktadır. Türk devletlerinin birlikte hareket edebilmesi için ortak bir dilin oluşturulması gerekliliği, bu zorluğun üstesinden gelmeyi hedeflemektedir. 

Türkçe dil birliğinin oluşturulması, Türk devletlerinin kültürel ve ekonomik ilişkilerini geliştirecek, ortak bir kimlik oluşturulmasına katkı sağlayacak ve diplomatik ilişkilerde etkili iletişimi sağlayacaktır. Bu bağlamda, bilimsel verilere dayanarak ortak bir Türkçenin oluşturulması, Türk devletleri arasındaki iletişimi güçlendirecek ve birlikte çalışma imkanlarını genişletecektir.

Türkçenin ortak bir alfabesınin oluşturulması ise yazılı iletişimde sağlanacak standardizasyonun yanı sıra eğitim, ticaret ve kültürel alışverişte de önemli bir rol oynayacaktır. Ortak bir alfabe, Türk dillerinin ses birimi ve harfçiklerinin standartlaşmasına ve anlaşılabilirliğin artırılmasına katkıda bulunacaktır. Bu da Türk devletleri arasında eğitim, bilimsel çalışmalar ve kültürel alışverişin güçlenmesine katkı sağlayacaktır.

Türkçe dil birliğinin oluşturulması ve ortak bir Türkçenin ortak bir alfabenin oluşturulması için bilimsel verilere dayalı bir yaklaşım benimsenmelidir. Dilbilimciler, tarihçiler ve kültürel uzmanların bir araya gelerek ortak bir düzenleme oluşturması gerekmektedir. Bu düzenleme, Türk devletleri arasında işbirliğini artırmak ve ortak bir kültürel mirasın korunmasını sağlamak amacıyla yapılmalıdır.

Sonuç olarak, Türk devletleri arasında iletişimi güçlendirmek, kültürel bağları güçlendirmek ve birlikte hareket etmeyi sağlamak için Türkçe dil birliği ve ortak bir Türkçenin oluşturulması gereklidir. Bu süreç, bilimsel verilere dayalı olarak ele alınmalı ve Türk devletlerinin kültürel ve diplomatik ilişkilerinin güçlenmesini hedeflemelidir.

Rusya'daki Türkçülük ve yenileşme hareketinin en önde gelen temsilcisi olarak kabul edilen İsmail Gaspıralı'nın "Dilde, işte, fikirde birlik" mefkuresinin hayal olmadığının ve hep birlikte Türk dünyası olduğumuzda bunu sağlayabileceğimizi bugün daha net görebılmekteyız

Bütün bu çalısmalar gösterıyor kı Türkıye Türk Yüzyılına emın adımlarla ılerlemektedır

Ne Mutlu Türküm Dıyene!